Skip Navigation Links2.Bölge Müdürlüğü > Haberler

Bursa İli Sulak Alanlarında (Uluabat Gölü, Kocaçay Deltası, İznik Gölü) 2017 Yılı Kış Ortası Su Kuşu Sayımları Gerçekleştirildi…

Türkiye, zengin biyolojik çeşitliliğe sahip sulak alanları ve sulak alan ekosistemlerinin eşsiz üyeleri olan su kuşları açısından son derece önemli bir ülkedir. Sulak alanlarımız uluslararası öneme sahip birçok kuş türünün önemli popülasyonlarına ev sahipliği yapmaktadır.

 

Kış Ortası Su Kuşu Sayımları (KOSKS), 1967 yılından beri her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen küresel bir organizasyon olan Uluslararası Su Kuşu Sayımları’nın (International Waterbird Census - IWC) bir parçası olarak ülkemizde de gerçekleştirilmektedir. Sayımlar, her yıl, su kuşlarının mevsimsel göç hareketlerinin en az olduğu ve sulak alanlarda kümelendikleri Ocak-Şubat aylarında, Batı Palearktik ve Güneybatı Asya’da 100’den fazla ülkede yer alan 20.000 sulak alanda, çoğunluğu gönüllülerden oluşan yaklaşık 11.000 kişi tarafından gerçekleştirilmektedir. Her yıl ortalama 175 türe ait 20 milyon su kuşu sayılmaktadır. Sayımların en önemli özelliği, sahip olduğu uzun dönemli bakış açısıdır.

 

Aynı alanlarda aynı noktalardan yapılan standart sayımlar, uzun dönemde popülasyon trendlerinin analiz edilmesinde oldukça yararlı olmaktadır (Wetlands International, 2010). KOSKS aracılığıyla uluslararası bir araştırmanın Türkiye ayağı gerçekleştirilerek, birçok su kuşu türünün küresel popülasyonları hakkında bilgi sahibi olunmakta; sık ziyaret edilemeyen sulak alanların son durumları hakkında bilgiler güncellenebilmekte; Türkiye’de yürütülen sulak alan koruma çalışmalarına temel oluşturan su kuşu envanter ve izleme çalışmalarına katkı sağlanmakta; kaçak avcılık, yapılaşma, su düzeni değişiklikleri gibi durumlar izlenmekte ve koruma uygulamalarında ilgili kurum/kuruluşlarla işbirliği yapılmaktadır. Ayrıca, su kuşları, sulak alanlar ve bu alanların korunması ile ilgili farkındalık seviyesinde artış sağlanmaktadır.

  

Türkiye’de sayımlar 1967 – 1973 ve 1986 – 1989 yılları arasında çoğunlukla yabancı kuş gözlemcilerinin oluşturduğu ekipler tarafından gerçekleştirilmiştir. 1990, 1992, 1993, 1996, 1999, 2002 sayımlarını, Uluslararası Kuşları Koruma Birliği’nin (BirdLife International) o dönemdeki ülkemiz resmi temsilcisi Doğal Hayatı Koruma Derneği yürütmüştür. 2002 yılında, ilk defa tüm Türkiye’deki kuş gözlem topluluklarından oluşan ekiplerle sayımlar yapılmaya başlanmıştır. 2005‐2012 yıllarında münferit ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarına üye kuş gözlemcileri sayımları gerçekleştirmiş ve gözlem sonuçları Doğa Derneği tarafından yayımlanmıştır (Çağlayan ve ark. 2005). Bu çalışmaların, ülkemizde kuş gözlemciliği konusunda faaliyet gösteren kişi/kurum ve kuruluşların gelişmesinde ve yaygınlaşmasında çok önemli katkıları olmuştur. 2012 yılında, KOSKS çalışmalarına katkıda bulunan kişi, dernek ve kuruluşlar arasında iletişim ve koordinasyonu sağlamak amacıyla Ulusal KOSKS Kurulu kurulmuş; 2013-2015 yıllarındaki sayımlar bu kurul tarafından yürütülmüştür.

  

Kış Ortası Su Kuşu Sayımları, su kuşu popülasyonlarındaki değişikliğin yanı sıra, sulak alan ekosistemlerindeki değişimlerin uzun dönemde izlenebilmesi için kullanılan temel yöntemlerden biridir. Bakanlığımız Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlükleri, ülkemizde yer alan farklı ekosistemlerde yayılış gösteren türlerin envanter, izleme ve koruma çalışmalarının yürütülmesinden sorumludur. Envanter ve izleme çalışmaları yoğun emek, iş gücü, zaman ve uzmanlık gerektiren çalışmalardır. Aynı zamanda yüksek maaliyeti olan bu çalışmalar için çok sayıda yetişmiş personele ihtiyaç duyulmaktadır. Dünyada bu çalışmalar kamu, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin işbirliği ile yürütülmektedir. Tür çeşitliliği çok zengin olan ülkemizde de bu çalışmaların kamunun yanı sıra üniversite ve sivil toplum kuruluşlarının desteğinin alınarak yapılması ve tek noktadan koordine edilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu sebeple Bakanlığımız, ülkemizde envanterlerin düzenli olarak yapılması, denetimin ve dil birliğinin sağlanması amacıyla, 2013 yılından beri kış ortası su kuşu sayımlarında görev almak isteyen gönüllülere resmi olarak teknik ve lojistik destek vermektedir. 

 

Bursa İli’nde, 2017 yılı kış ortası su kuşu sayımları, Uluabat Gölü (Ramsar Alanı), Kocaçay Deltası ve İznik Gölü sulak alanlarında sırasıyla 1, 2 ve 12 Şubat 2017 tarihlerinde toplam 46 noktada gerçekleştirilmiştir. Uluabat Gölü Sulak Alanı’nda 25 türe ait 49.443; Kocaçay Deltası Sulak Alanı’nda 29 türe ait 5.423 ve İznik Gölü Sulak Alanı’nda 17 türe ait 4.562 su kuşu sayılmıştır. Sayımlardan elde edilen veriler Bakanlığımız tarafından yayımlanacaktır.

 

Çalışmaları yakından takip eden Orman ve Su İşleri Bakanlığı 2. Bölge Müdürlüğü Bursa Şube Müdürü Ekrem Terzioğlu, Bursa İli’ndeki  sulak alanlarda gerçekleştirilen bilinçlendirme çalışmaları ile av koruma başta olmak üzere yürütülen koruma faaliyetleri neticesinde 2017 yılında su kuşu tür sayısında ve popülasyonlarında artış kaydedildiğini; bu alanlarda gerçekleştirilecek projeler sayesinde etkin koruma faaliyetlerinin arttırılmasının hedeflendiğini belirtmiştir.